Veel mensen schillen hun fruit uit gewoonte. De appel gaat onder het schilmesje voordat de kinderen hem krijgen, de peer wordt ontdaan van zijn velletje en de perzik verliest onder de kraan zijn schil. Toch gooien we daarmee juist vaak het meest voedzame deel weg. In de schil van veel fruitsoorten zitten verhoudingsgewijs meer vezels, vitamines en beschermende plantenstoffen dan in het vruchtvlees eronder. In dit artikel lees je waarom de schil zo waardevol is, bij welk fruit je hem gerust kunt opeten en wanneer je hem beter wel verwijdert.
Wat er precies in de schil zit
De schil is de beschermlaag van de vrucht. Omdat die laag de plant moet verdedigen tegen zon, insecten en uitdroging, concentreert de plant er veel van zijn actieve stoffen. Dat merk je terug op je bord. In de schil zit een groot deel van de onoplosbare vezels van de vrucht, en juist die vezels zorgen voor een goede darmwerking en een langer verzadigd gevoel. Een appel met schil levert ongeveer een derde meer vezels dan een geschilde appel.
Daarnaast bevat de schil vaak een flinke lading antioxidanten. In een appelschil zit bijvoorbeeld veel quercetine, een plantenstof die in laboratoriumonderzoek een ontstekingsremmende werking laat zien. Bij druiven en pruimen geeft de donkere schil de kleur, en die kleur komt van anthocyanen, dezelfde groep stoffen die blauwe bessen hun reputatie geven. Ook zit een deel van de vitamine C vaak vlak onder de schil. Wie dik schilt, snijdt letterlijk een deel van de voedingswaarde weg.
Bij welk fruit de schil de moeite waard is
Niet alle schillen zijn even lekker, maar bij verrassend veel fruit is de schil prima eetbaar en zelfs aan te raden. Denk aan de volgende soorten:
- Appel en peer: de klassiekers. Was ze goed en eet ze met schil; het verschil in bite en vezels is duidelijk.
- Pruim, abrikoos en nectarine: de dunne schil eet je nauwelijks apart en levert veel kleurstoffen.
- Druif: de schil bevat het meeste van de gezonde stoffen. Pitloze druiven eet je zonder nadenken met schil.
- Kiwi: de schil is eetbaar en zit vol vezels. Wrijf het haar er eventueel af met een theedoek of kies een gladdere gouden kiwi.
- Perzik en vijg: beide met schil te eten, mits goed gewassen.
Een handig ezelsbruggetje: hoe dunner en zachter de schil, hoe groter de kans dat je hem gewoon mee kunt eten. Bij twijfel proef je een klein stukje.
Wanneer je de schil beter niet eet
Er zijn fruitsoorten waarbij de schil te hard, te bitter of simpelweg niet verteerbaar is. In die gevallen is schillen geen verspilling maar gezond verstand. Denk aan:
- Banaan: de schil is technisch eetbaar na koken, maar rauw taai en bitter. Voor thuisgebruik gewoon pellen.
- Citrusfruit: de witte laag onder de schil is erg bitter. De gele of oranje buitenschil kun je wel raspen als zeste.
- Ananas en meloen: de harde buitenkant is niet te kauwen en kan bacterien dragen; snijd hem weg.
- Mango en avocado: de schil van de mango kan bij sommige mensen huidirritatie geven, de avocadoschil eet je niet.
Bij deze soorten win je niets door de schil te forceren. De voedingswinst haal je hier vooral uit het vruchtvlees zelf.
Zo maak je fruit met schil goed schoon
Als je de schil meeeet, is schoonmaken belangrijker. Op de buitenkant kunnen resten van bespuiting, aarde en handen van eerdere kopers zitten. Spoel het fruit onder stromend, lauw water en wrijf het oppervlak met je handen of een schone borstel schoon. Voor fruit met een steviger schil, zoals appels, werkt een minuutje weken in water met een klein beetje baking soda goed om oppervlakteresten los te maken; spoel daarna nog even na. Dure schoonmaakmiddelen zijn niet nodig en zeep hoort niet op fruit, omdat de porieuze schil restjes kan opnemen. Wie vaak schil eet, kan overwegen om voor die specifieke soorten biologisch te kopen, al is goed wassen voor de meeste mensen voldoende.
Praktische manieren om meer schil te eten
De makkelijkste stap is simpelweg stoppen met automatisch schillen. Leg een schaal ongeschild, gewassen fruit binnen handbereik, zodat je een appel of peer met schil pakt zonder erover na te denken. Snijd fruit met schil in partjes voor in de yoghurt of havermout; de schil geeft extra bite. Rasp de schil van een schoongeboende citroen of sinaasappel als smaakmaker over vis, dressings of gebak, zodat ook de aromatische buitenschil niet verloren gaat. En wie sap of moes maakt, kan een deel van het fruit met schil verwerken om de vezels te behouden. Zo verander je een gewoonte die voedingswaarde weggooit langzaam in een gewoonte die je juist meer oplevert.
Kort gezegd: de schil is bij veel fruit geen afval maar een bonus. Door bewust te kiezen welke schillen je meeeet en welke je weglaat, haal je meer vezels, vitamines en antioxidanten uit precies hetzelfde stuk fruit, zonder een cent extra uit te geven.